Najdroższą przyprawę świata udomowili Grecy, a nie Persowie

19 kwietnia 2022, 12:49

Najdroższa przyprawa świata, szafran, jest uprawiana od ponad 3000 lat. Uprawiano ją w Grecji, Persji i innych krajach basenu Morza Śródziemnego. Obecnie 90% światowej produkcji pochodzi z Iranu. Nic też dziwnego, że Iran – czyli dawna Persja – jest uważany za najbardziej prawdopodobne miejsce udomowienia szafranu uprawnego (Crocus sativus), zwanego też krokusem uprawnym. Jednak najnowsze badania wskazują, że roślinę tę po raz pierwszy udomowiono w starożytnej Grecji.



Smartfony i telewizory mogą przyspieszać starzenie organizmu i neurodegenerację

1 września 2022, 08:54

Profesor Jadwiga Maria Giebultowicz i jej zespół z Oregon State University (OSU) ostrzegają, że nadmierna ekspozycja na niebieskie światło – które jest emitowane m.in. przez smartfony, telewizory i ekrany komputerowe – może zaburzać podstawowe czynności życiowy komórek i przyspieszać proces starzenia się


Zmiana fazy ciemnej energii wyjaśnia problemy ze stałą Hubble'a?

3 lutego 2023, 12:43

Krótko po Wielkim Wybuchu, gdy wszechświat zaczął się rozszerzać, przypominał on gotującą się wodę. Bąble pojawiały się w różnych miejscach wszechświata. Stawały się coraz większe, zderzały się. Mieliśmy do czynienia ze złożonym układem zderzających się bąbli, które uwolniły energię i wyparowały, mówi Martin S. Sloth. Wraz z Florianem Niedermannem stworzył on hipotezę, która ma rozwiązywać problemy ze stałą Hubble'a.


Neandertalczycy mieli 6% genów od nieznanej populacji przodków współczesnych ludzi

18 października 2023, 12:15

Neandertalczycy odziedziczyli co najmniej 6% swojego genomu od przedstawicieli nieznanej linii rozwojowej rodzaju Homo, donoszą uczeni z USA, Etiopii, Botswany, Tanzanii, Kamerunu i Chin. Wykazali oni, że przed 250 000 lat do Eurazji emigrowali przedstawiciele nieznanej linii człowieka i tam krzyżowali się z neandertalczykami. Ludzie ci wymarli, pozostawiając po sobie potomków z większością neandertalskich genów.


Narodziny pierwszych galaktyk. Teleskop Webba umożliwił przeprowadzenie unikatowych badań

27 maja 2024, 10:19

Teleskop Jamesa Webba pozwolił naukowcom z Uniwersytetu w Kopenhadze zaobserwować jedne z pierwszych galaktyk we wszechświecie. To pierwsze „bezpośrednie” obrazy rodzących się najstarszych galaktyk. Już wcześniej Teleskop Webba pokazał nam wczesne galaktyki na późniejszych etapach rozwoju. Tutaj widzimy ich narodziny, a tym samym, powstawanie pierwszych układów gwiezdnych we wszechświecie, mówi profesor Kasper Elm Heintz, który kierował zespołem badawczym z Instytutu Nielsa Bohra.


Jak wybrać najlepszego producenta kostki brukowej?

12 lutego 2025, 09:30

Decyzja o wyborze kostki brukowej to jedno z najważniejszych pytań, które zadaje sobie każdy inwestor planujący budowę lub remont. Niezależnie od tego, czy chodzi o drogę dojazdową, taras, alejkę ogrodową czy plac zabaw - odpowiedni producent kostki brukowej jest kluczem do sukcesu. Ale jak go wybrać? Na co zwracać uwagę i jakie kryteria powinny być brane pod uwagę?


Dieta wysokotłuszczowa błyskawicznie zaburza pracę pamięci

29 września 2025, 13:56

Wysokotłuszczowa dieta, przypominająca zachodnie śmieciowe jedzenie – jak frytki czy hamburgery – błyskawicznie wpływa negatywnie na pracę mózgu, zaburzając pamięć. Proces ten został opisany na łamach magazynu Neuron przez naukowców z Wydziału Medycyny Uniwersytetu Karoliny Północnej. Nowe badania dają możliwość pracy nad sposobami zapobiegania długoterminowej utracie pamięci związanej z otyłością.


Włókna nerwowe mogą spowalniać rozrost czerniaka

5 maja 2026, 09:26

Włókna nerwowe w guzach czerniaka mogą spowalniać wzrost nowotworu, donoszą naukowcy z Weill Cornell Medicine na łamach pisma Neuron. Badacze wykorzystali mysie modele ludzkiego nowotworu, by zbadać wpływ nerwów na rozwój guza. Odkryli, że włókna nerwowe układu współczulnego, często obficie występujące w guzach, mogą blokować wzrost guza lokalnie zmniejszając liczbę wspierających go makrofagów. Układ nerwowy jest tradycyjnie uznawany za element napędzający wzrost nowotworów. Odkryliśmy, że w pewnych sytuacjach może je hamować.


Pochwała Intela na... stronach AMD

26 października 2006, 08:07

Koncern AMD właśnie skończył proces przejęcia firmy ATI. Tymczasem ATI na swoich stronach, które znajdują się już w domenie AMD, wychwala cztery komputery dla graczy, które bardzo dobrze współpracują z trybem CrossFire (jest to technologia ATI, która umożliwia jednoczesne korzystanie z mocy dwóch procesorów graficznych, odpowiednik SLI firmy Nvidia).


Czy mgnienie oka to zawsze to samo?

2 lutego 2007, 13:30

W jaki sposób umysł radzi sobie z określaniem czasu zbyt krótkiego, by go zarejestrować? Naukowcy twierdzą, że odkryli mózgowy stoper, a zatem i klucz do wielu zaburzeń z dysleksją włącznie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk